आठ दिनपछि खोजी रोकेर काजक्रिया
पोर्चुगलमा बिहानको करिब चार बज्न लागेको थियो । ईश्वर बस्नेत डेढ महिनाको छोरोलाई दुध खुवाउन उठेका थिए । त्यही बेला फोन आयो । ‘सोलेबजारमा ठूलो बाढी आयो, बस्ती नै बगायो । चाँडो थाहा पाउने भागेर बाँचे । ममीबाबाको अत्तोपत्तो छैन, फोन लागेको छैन,’ फोन हत्तारिएर उठाएपछि उनले सुने ।त्यो खबर सुन्नेबित्तिकै ईश्वरलाई सपना जस्तो लाग्यो । उनी भटाभट दिमागले भ्याएको नाम सम्झिदै हातहरू कँपाएर फोन गर्न थाले । एकपछि अर्को नम्बरमा । नुवाकोटतिरका आफन्त, चिनेजानेका मानिस, साथीभाइ । तर फोन लागेन । कहिले नेटवर्क आएन, कहिले उताबाट फोन उठेन । केहीबेरपछि बाढीबाट भागेर घरदेखि माथिल्लो भागमा पुगेका मानिसहरूले खिचेका भिडियोहरू आउन थाले । उनले चिनेको सोलेबजार भिडियोमा देखिएन । जहाँ घरहरू थिए, त्यहाँ घर थिएनन् । पहिला जहाँ मानिसहरू भेटिन्थे, त्यहाँ बगर र बाढीको निशान थियो । ईश्वर र उनका दाजुभाइले आठ दिनसम्म सम्भावित ठाउँमा खोजी गरे । आफन्त र चिनजानका मानिसहरू पनि खोजीमा जुटे । तर बाबुआमाको कुनै अत्तोपत्तो लागेन । शव भेटिएन, कुनै पहिचान खुल्ने वस्तु पनि फेला परेन । ईश्वर भन्छन्, ‘कम्तीमा अन्तिम पटक उहाँहरूको अनुहार हेर्न पाइएला, भेटिएला भन्ने आशा थियो । त्यो पनि सम्भव भएन ।’‘आफ्नै आमाबुवाको शव अगाडि राखेर अन्तिम संस्कार गर्नुपर्ने ठाउँमा कुशको शव बनाएर गर्नुपर्यो । त्यो पीडा कस्तो हुन्छ, भोग्नेलाई मात्र थाहा हुन्छ,’ उनी भन्छन् । तर काजक्रिया सकिएपछि पनि ईश्वरको मनले खोजी गर्न छाडेको छैन । शव नदेखेको, अन्तिम पटक अनुहारसमेत हेर्न नपाएको पीडा अझै उस्तै छ ।
आमा–बाबु बाढीपछि सम्पर्कविहीन, छोराछोरीको भविष्य अन्यौलमा
नेपालगञ्ज–२० का आराम दमाइ र उजना दमाइ रसुवा बाढीमा परी बेपत्ता भएपछि उनको परिवार सहाराविहीन भएको छ। बाढी गएको १४ दिन बितिसक्दा समेत छोराहरु १६ वर्षीय सुभाष नेपाली र ११ वर्षीय अश्विन तथा नौ वर्षीया स्मारिका छोरी आमा–बुवा फर्किने आशमा छन्। सञ्चार माध्यममा यति दिनपछि बाढीमा फसेका यति जनालाई उद्धार गरियो भन्ने समाचार आउँदा यता उति हेर्ने र टोलाइ रहने उनीहरुको अहिले दैनिकी बनेको छ। सन्तानले आफूले जस्तो दुःख नपाऊन् भनी छोराछोरीलाई काठमाडौं राखेर पढाउने सपना लिएर रसुवा भन्सार कार्यालयको टिमुरेस्थित पार्किङमा मजदुरी गर्दै आएका थिए। दमाइ दम्पतिले काममाडौंमा कक्षा ९ मा पढ्ने सुभाष, कक्षा ६ मा अश्विन र कक्षा ४ मा स्मारिका उज्ज्वल भविष्यको जग बसाल्दै थियो। काठमाडौमा हालसम्म आफूहरुलाइ बस्ने खाने र पढाइ खर्च पठाउने आमा–बुवा नै बेपत्ता भएपछि अब भाइ बहिनीलाई कसरी पढाउने र घरपरिवार कसरी चलाउने भन्ने चिन्ता सुभाषलाइ परेको छ।
उनीहरू बाँचे, तर जीवन धान्ने केही बाँकी रहेन
‘आयो… आयो… आयो…, खोलाले लाने भयो…!’ एकाएक बाहिर मानिसहरू कराउन थाले । त्रिशूलीको पुरानो बजार, वडा नम्बर १ मा मानिसहरू ज्यान जोगाउन भागिरहेका थिए । चारैतिर खैलाबैला थियो । आँखैअगाडि खोला उर्लिरहेको थियो । वर्षौंदेखि आफ्नै बाटोमा बगिरहेको खोला त्यस दिन न कुनै सीमामा खुम्चिएको थियो, न कुनै मर्यादामा । पानी उफ्रँदै, फैलँदै मानिसहरूको परिचित संसारतिर बढिरहेको थियो । बाढी घरनजिकै आउनुअघि श्यामले उनीहरूलाई घर छोड्न भनेका थिए । तर, वृद्ध दम्पती घर छोड्न तयार भएनन् । जीवन बितेको ठाउँ । वर्षौंको पसिना परेको घर । आफूले जोडेको सम्पत्ति । यी सबै छोडेर अनिश्चित ठाउँतिर जान उनीहरूलाई सहज थिएन । ‘हामी मरे पनि मर्छौं, यहीँ मर्छौं,’ उनीहरूले भनेका थिए ।तर, पानी उर्लँदै घरनजिक आएपछि सबै कुरा बदलियो । बाँच्नका लागि निस्कनैपर्ने अवस्था आयो । वृद्ध दम्पती को ज्यान जोगियो । तर, त्यो दिन बाढीले उनीहरूको जीवनबाट श्रीसम्पत्ति लगिसकेको छ ।
वीरबहादुरको एक कलले बचायो करिब ३० परिवार
वीरबहादुरको माइक्रोबस बेत्रावतीबाट काठमाडौंको मार्गमा चलाउने गर्छन्।माइक्रोबसबाट यात्रु झारेर वीरबहादुर गुरुङ सडक छेउको एउटा चिया पसलमा पसे। एक्कासी ठूलोठूलो आवाज उनको कानमा आएर ठोक्कियो। यसो बाहिर आएर स्याँफ्रुबेंसीतर्फ के हेरेका,जीवनमा कहिल्यै नदेखेको दृश्य देखे। भोटेकोशीको बाढीले आकाशै छुन लागेको त्यही बाढीको गड्गडाहटले रसुवा सदरमुकाम धुञ्चेलाई थर्कमान बनाएको थियो। उनले त्रिशूली नदीको बगरमा बसाइएको बजार नुवाकोटको विदुर नगरपालिका–१० भैंसेलाई सम्झिए। अनी भैंसेस्थित घरमा रहेकी श्रीमती गङ्गालाई फोन गरे। “श्रीमतीको फोन मरिकाटे उठ्दैन”, उनले सम्झिँदै भने। उनले तारन्तार फोन गरिरहे। श्रीमतीको फोन नउठेपछि उनले नौ कक्षामा पढ्दै गरेकी छोरी एविकालाई सम्झिए। उत्तरगया बोर्डिङ स्कुलमा पढ्ने एविका त्यतिबेला विद्यालय जाँदै थिइन्। उनी बुबाको फोन आएपछि बाटोबाटै पाखोतर्फ भागिन्। एक छिनपछि त श्रीमती र दाजु ले पनि फोन उठाउनु भयो।” उनकी श्रीमती गङ्गा तामाङ गुरुङ त्यति बेला खेतमा थिइन्। उनी घर पुग्दासम्म रमेशले ७१ वर्षीया सासु साइली र दुई वर्षको छोरोलाई घरमाथिको पाखोमा पुर्याइसकेका थिए। “भाग्य बलियो रहेछ, त्यही भएर बाँचें”, वीरबहादुरले भने। अरु बेला हुन्थ्यो भने उनको बिहानको समय काठमाडौंका लागि यात्रु खोज्नमै त्यही बेत्रावती र भैंसे वरपर बित्थ्यो। त्यस दिन गोसाइँकुण्ड जाने दर्शनार्थीका कारण वीरबहादुर बाढीको चपेटामा परेनन्। मेरो एक कल फोनले परिवार र छरछिमेक मात्र होइन्, टोलकै बासिन्दालाई बचाउन सकें।” मानिस सुरक्षित भए पनि टोलका कुनै घर बाँकी नरहेका उनले बताए। 30 जनाको परिवार बाढीबाट जोगिएकामा वीरबहादुर औधी खुसी छन।
दाजुको परिवार खोज्दै भौँतारिएका भीमप्रकाश
रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको बाढीपछि रोल्पाका एकै परिवारका ४ जना : कुलप्रसादसँगै उनकी श्रीमती ३६ कि मीना घर्तीमगर, छोरा २१ वर्षीय डिपबुढा मगर र छोरी ४ वर्षीया खुशी बुढामगर सम्पर्कविहिन भएका हुन् । कुलप्रसादको परिवार करिब ९ वर्षदेखि रसुवाको टिमुरे बजारमा मासु पसल सञ्चालन गरेर बसेको थियो । बाढीपछि आफ्ना दाजुको परिवार सम्पर्कविहीन हुँदा कुलप्रसादका भाइ भीमप्रकाश बुढामगर अहिले खोजी गर्दै भौँतारिरहेका छन् । ‘नभेट्दासम्म त साससहित नै पाउँछु भन्ने आस छ । कतै भेटिहालिन्छ कि भनेर आठ दिन खोजी हिँडेँ,’ उनी भन्छन् । त्यसक्रममा नवलपरासी, चितवन, नुवाकोट र काठमाडौं पुगेर अस्पतालदेखि शवगृह, नदी किनार, बगरदेखि सकेको जंगलसम्म चहारेको उनले बताए । केही सीप नलागेपछि उनी आठौं दिन डीएनए नमुना छाडेर खाली हात घर फर्किएका छन् । तर, अझै पनि कहिँकतै परिवार भेटिन्छ कि भन्ने आशाले उनको मन भड्किरहन्छ ।
उनीहरू अब गाउँ फर्किन चाहँदैनन्
रसुवाको उत्तरगया–४ तल्लो पैरेबेँसीमा थापा खलकको लहरै ५ घर थियो । १० गतेको रसुवा बाढीले उनीहरूको घर मात्र बगाएन । ७० वर्षीय हजुरआमा दुर्गादेवीलाई बगायो । उनको ५३ वर्षको माइलो छोरा, ४७ वर्षीय साहिली बुहारी सरिता थापा, १० वर्षको नाती सञ्चित थापा र ९ वर्षको नाती निशान थापालाई पनि बगायो । उता छोरीतिर १० जनाको परिवारै लग्यो ।थातथलो बगर बन्यो । थापा खलक शून्यमा पुग्यो । बस्ती मात्र होइन उनीहरू पनि उजाडिए । ‘अब त्यो ठाउँमा फर्किन चाहँदैनौं । त्यो ठाउँलाई सम्झिन पनि मन छैन,’ विपद्का विगतहरूसँग लड्दालड्दा यसपल्ट चाहिँ विक्षिप्त बनेका उनीहरूले भने । विपद्सँग हारेका उनीहरू पैरेबेँसी नफर्किने निधो गरेर काठमाडौं आएका छन् ।
Source:
Summary compilation from various newspapers.
